Ο Χώρος που Μιλάει: Ψυχολογία, Τοποθεσία και η Σημασία του Σωστού Καταστήματος

 Ο Χώρος που Μιλάει: Ψυχολογία, Τοποθεσία και η Σημασία του Σωστού Καταστήματος

Δεν είναι όλα τα μαγαζιά για όλα τα προϊόντα. Κάθε κατάστημα, από τη θέση του στον δρόμο μέχρι τη διαρρύθμιση και τη γενική αίσθηση που αποπνέει, επηρεάζει βαθιά την ψυχολογία του πελάτη. Πριν καν αντικρίσει το εμπόρευμα, ο περαστικός έχει ήδη πάρει μια απόφαση: αν αξίζει να μπει. Αυτή η απόφαση δεν βασίζεται μόνο στη λογική, αλλά κυρίως στην υποσυνείδητη εντύπωση που του προκαλεί ο χώρος.

Ένα μαγαζί που είναι “πιο μέσα” στον δρόμο, που απαιτεί να ανέβεις σκάλες ή που κρύβεται από την άμεση ορατότητα, δυσκολεύει αυτόματα την προσέγγιση. Ο πελάτης νιώθει ότι πρέπει να κάνει επιπλέον βήματα για να ανακαλύψει κάτι, και για να το κάνει αυτό, πρέπει το μαγαζί να "υπόσχεται" κάτι το ξεχωριστό. Χρειάζεται φροντίδα στην εξωτερική εικόνα, αίσθηση μυστήριου ή ποιότητας, κάτι που να τον τραβήξει. Και, φυσικά, όσο κι αν φαίνεται απλό, δεν είναι: πολλές φορές το πιο σημαντικό είναι το πρακτικό – το να μπορεί κάποιος να παρκάρει. Ένα κατάστημα χωρίς εύκολη πρόσβαση με αυτοκίνητο χάνει αυτόματα ένα μέρος του κοινού του. Όσο ωραίο κι αν είναι το εμπόρευμα, αν ο άλλος «δεν μπορεί να σταματήσει», θα προχωρήσει παρακάτω.

Τα προϊόντα που φιλοξενούνται σε έναν χώρο δεν μπορούν να είναι άσχετα με τη φύση του χώρου αυτού. Πολύτιμα, ακριβά, συλλεκτικά ή πολυτελή αντικείμενα έχουν απαιτήσεις. Ζητούν μαγαζί σε κεντρικό σημείο, με ευρύχωρη, προσεγμένη βιτρίνα, καλοσχεδιασμένο φωτισμό, καλαίσθητα υλικά. Θέλουν έναν χώρο που να εκπέμπει κύρος, σταθερότητα και φροντίδα, γιατί έτσι δημιουργείται και η αντίστοιχη αίσθηση εμπιστοσύνης στον πελάτη. Η τιμή ενός αντικειμένου δεν δικαιολογείται μόνο από το τι είναι, αλλά και από το πού το βρίσκεις.

Από την άλλη, προϊόντα λαϊκά, καθημερινά ή οικονομικά έχουν άλλες ανάγκες. Χρειάζονται χώρο προσιτό, απλό, με φιλική ατμόσφαιρα. Ο πελάτης που ψάχνει τιμή ή ευκαιρία θέλει να αισθανθεί άνετα, να νιώσει ότι μπορεί να χαζέψει, να ρωτήσει, να διαπραγματευτεί. Εκεί ο χώρος πρέπει να λέει: «εδώ είμαστε όλοι οι δικοί σου».

Κι ενώ αυτά όλα ίσχυαν ανέκαθεν, σήμερα προστίθενται και νέες παράμετροι που πολλοί πελάτες πλέον μετρούν σοβαρά. Η προσβασιμότητα για ΑΜΕΑ δεν είναι μόνο υποχρέωση, είναι και ένδειξη σεβασμού και σύγχρονης νοοτροπίας. Ένα κατάστημα που δεν επιτρέπει την είσοδο σε όλους, στέλνει μήνυμα αποκλεισμού – ακόμα κι αν ο ενδιαφερόμενος δεν έχει κινητικά προβλήματα, μπορεί να αξιολογήσει αρνητικά τον χώρο για λόγους αρχής. Αντίστοιχα, η φιλικότητα προς το περιβάλλον – είτε με τη μορφή φυσικού φωτισμού, είτε με ανακυκλωμένα υλικά, είτε με την απουσία πλαστικών – είναι χαρακτηριστικό που κερδίζει πόντους, ειδικά σε νεότερα κοινά με οικολογική συνείδηση.

Στην εποχή του διαδικτύου, βέβαια, όλα μοιάζουν να έχουν περάσει στη σφαίρα του online. Όμως η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Ο φυσικός χώρος ενός καταστήματος εξακολουθεί να παίζει ρόλο – όχι μόνο ως τόπος πώλησης, αλλά και ως απόδειξη αξιοπιστίας. Όταν πουλάς ακριβά ή συλλεκτικά είδη στο διαδίκτυο, ο πελάτης – συνειδητά ή όχι – ψάχνει να δει αν υπάρχει «κάτι πίσω» από το site. Αν υπάρχει πραγματικό κατάστημα, επαγγελματικός χώρος, βιτρίνα, σταθερότητα. Ένα μαγαζί που φαίνεται, φωτογραφίζεται, υπάρχει. Δεν χρειάζεται καν να το επισκεφθεί – αρκεί που ξέρει ότι υπάρχει. Αυτό και μόνο προσθέτει αξιοπιστία και κύρος.

Η επιτυχία, λοιπόν, δεν είναι θέμα μόνο εμπορεύματος. Είναι θέμα συνολικής εμπειρίας. Ο χώρος είναι μέρος αυτής της εμπειρίας. Είτε βρίσκεται στην καρδιά της πόλης είτε σε ένα στενάκι, είτε έχει parking είτε όχι, είτε έχει ράμπα για όλους είτε δυσκολεύει την πρόσβαση, στέλνει συνεχώς μηνύματα. Και αυτά τα μηνύματα διαμορφώνουν τη διάθεση του πελάτη, χτίζουν εμπιστοσύνη – ή την γκρεμίζουν. Η σωστή αντιστοίχιση χώρου και προϊόντος, κουλτούρας και λειτουργικότητας, είναι αυτή που τελικά μετατρέπει τον χώρο από "μαγαζί" σε επιλογή.